Szybki start z Ubuntu

Z ThinkPad-Wiki

(Przekierowano z Ubuntu installieren)
Przejdź do: nawigacja, szukaj

Spis treści

Wprowadzenie

Ten poradnik ma służyć jako szybki start przy instalacji Ubuntu na ThinkPadach. Dlatego został celowo napisany bardzo zwięźle i w wielu miejscach odsyła w celu pogłębienia wiedzy do wiki serwisu ubuntuusers.de.

Instalacja

Wybór wersji Ubuntu

W tym artykule omówiono aktualne wersje Ubuntu od 10.04 do 11.04, których cechy szczególne zostały krótko podsumowane poniżej.

Ubuntu 10.04 LTS „Lucid Lynx”

  • wersja LTS („Long Term Support”), która będzie otrzymywać aktualizacje przez 3 lata, do kwietnia 2013 – następna wersja LTS (12.04) ukaże się w kwietniu 2012
  • odpowiednia dla użytkowników, którzy chcą pracować przez 2 lata bez zakłóceń związanych z aktualizacjami wersji i nie zależy im na najnowszych wersjach systemu i aplikacji
  • w przypadku bardzo nowych modeli ThinkPad może być konieczne użycie dostosowanego jądra (zob. tp-Kernel)

Ubuntu 10.10 „Maverick Meerkat”

  • będzie otrzymywać aktualizacje przez 18 miesięcy, do kwietnia 2012
  • w praktyce co 6 miesięcy należy przeprowadzić aktualizację wersji, aby mieć system objęty stałym wsparciem
  • odpowiednia dla użytkowników, którzy chcą stale używać najnowszych wersji systemu i aplikacji i mogą żyć z ryzykiem częstych aktualizacji wersji

Ubuntu 11.04 „Natty Narwhal”

  • będzie otrzymywać aktualizacje przez 18 miesięcy, do października 2012
  • nowy domyślny pulpit Unity – GNOME 2.32 jest instalowany automatycznie i można go wybrać przy logowaniu

Ubuntu 11.10 „Oneiric Ocelot”

  • Wydanie ukaże się 13.10.2011 (instalacje beta zostaną automatycznie podniesione do wersji wydanej poprzez aktualizację)
  • będzie otrzymywać aktualizacje przez 18 miesięcy, do kwietnia 2013
  • rozwinięty domyślny pulpit Unity
  • pulpit GNOME 2 zostaje ostatecznie usunięty i zastąpiony przez Unity 2D

Architektura

Ubuntu jest dostępne w wersji 32-bitowej („i386”) i 64-bitowej („amd64”); wskazówki dotyczące wyboru znajdują się w sekcji Architektura 64-bitowa.

Pulpit

Ubuntu występuje w różnych wariantach, które różnią się domyślnie zainstalowanym środowiskiem graficznym:

  • Ubuntu
    • do 10.10: pulpit GNOME
    • od 11.04: pulpit Unity (domyślny) lub pulpit GNOME (logowanie z typem sesji „Ubuntu Classic”)
    • od 11.10: pulpit Unity (domyślnie) lub Unity 2D (automatycznie, gdy nie jest dostępna karta graficzna obsługująca 3D)
  • Kubuntu - pulpit KDE lub Plasma
  • Netbook Edition – pulpit oparty na GNOME, zoptymalizowany specjalnie pod rozdzielczość ekranów netbooków (1024x600) (od 11.04 wycofany, ponieważ Unity spełnia także wymagania netbooków)
  • Xubuntu - pulpit XFCE
  • Lubuntu – pulpit LXDE

Podstawa systemu – tzn. jądro, sterowniki i usługi – jest w dużej mierze taka sama we wszystkich wariantach -buntu. Xubuntu i Lubuntu, ale nie Netbook Edition, są szczególnie odpowiednie dla słabszego, starszego sprzętu ThinkPad z mniej niż 512 MB RAM.

Uwaga: dzięki identycznej podstawie systemu zmiana pulpitu nie wymaga ponownej instalacji. W każdej chwili można doinstalować kolejne środowiska (zob. artykuły wiki podlinkowane powyżej) lub ponownie je usunąć.

Nośniki instalacyjne

Zasadniczo dostępne są dwa warianty do pobrania:

  • Desktop CD – standard z graficznym instalatorem
  • Alternate CD – tekstowy instalator do przypadków specjalnych, takich jak system w pełni szyfrowany (zob. Instalacja Alternate)

ThinkPady bez napędu optycznego najłatwiej zainstalować z pamięci USB. Jej utworzenie z pobranego obrazu ISO opisują strony Live-USB i UNetbootin.

Wariant instalacji Wubi z powodu częstych problemów z rozruchem i związanych z tym trudności w ratowaniu systemu lub danych nie nadaje się do użytku produkcyjnego, a co najwyżej do krótkiego testowania.

Instalacja podstawowa

Odnośnie samego procesu instalacji, łącznie z konfiguracjami multi-boot, zob. Installation. Konfigurację systemu (U)EFI opisano w EFI Grub2 Multiboot HowTo.

Partycjonowanie

Podczas instalacji warto utworzyć oddzielne partycje dla systemu i danych użytkownika (zob. Podział na partycje); dzięki temu w razie ewentualnej ponownej instalacji systemu unika się utraty danych użytkownika.

Wcześniejsza kopia zapasowa danych na zewnętrznym nośniku jest mimo to obowiązkowa!

Poniższy podział może służyć jako punkt odniesienia:

  • System (/ = „root”): 12 GB
  • Swap: rozmiar RAM
  • Dane użytkownika (/home): pozostałe wolne miejsce

Uwaga dotycząca swap: jeśli nie ma być używany stan hibernacji, można wybrać mniejszy rozmiar swap. Przy wystarczającej ilości RAM można też całkowicie pominąć swap.

SSD

Jeśli chcesz zainstalować Ubuntu na dysku „Solid State Disk”, warto przeczytać stronę SSD.

Wspólny dostęp do danych Ubuntu - Windows

Omawiane tu wersje Ubuntu domyślnie bez problemu odczytują i zapisują partycje NTFS. Tworzenie osobnej partycji (FAT) do wymiany danych nie jest więc koniecznie potrzebne.

Ważne: nie jest możliwe przechowywanie danych użytkownika (/home) na partycji NTFS.

Szyfrowanie całego dysku

Konfiguracja w pełni szyfrowanego systemu jest przejrzyście opisana w sekcji Szyfrowanie systemu/Instalacja Alternate.

Po instalacji

Aktualizacja systemu

Przed wszelkimi dalszymi krokami konfiguracji należy albo przez „System → Ustawienia systemowe → Menedżer aktualizacji”, albo w terminalu poleceniem

sudo apt-get update
sudo apt-get dist-upgrade

zainstaluj wszystkie dostępne aktualizacje i uruchom system ponownie.

Flash Player, Java i inne

Adobe Flash Player, Javę i inne rzeczy potrzebne większości użytkowników instaluje się za pomocą pakietów

  • ubuntu-restricted-extras

lub zależnie od wariantu Ubuntu

  • kubuntu-restricted-extras, lubuntu-restricted-extras lub xubuntu-restricted-extras

za pomocą menedżera pakietów lub przez wiersz poleceń

sudo apt-get install --install-recommends ubuntu-restricted-extras

Po wykonaniu powyższego kroku należy jeszcze zastąpić Flash Playera wersją z Canonical Partner Repository – od niedawna dostępna jest tam również natywna wersja 64-bitowa od Adobe.

Ubuntu 10.04: w „System → Administracja → Źródła oprogramowania → Inne oprogramowanie” zaznaczyć repozytorium „http://archive.canonical.com/ubuntu”

sudo apt-get purge flashplugin-installer
sudo apt-get install adobe-flashplugin

Ubuntu 10.10 – 11.10: uruchomić „Aplikacje → Centrum oprogramowania Ubuntu”, tam w „Edycja → Źródła oprogramowania → Inne oprogramowanie” zaznaczyć repozytorium „http://archive.canonical.com/ubuntu” lub „Canonical Partners”

sudo apt-get purge flashplugin-installer
sudo apt-get install adobe-flashplugin

Jeszcze więcej kodeków oraz pakiet niezbędny do odtwarzania szyfrowanych płyt DVD

  • libdvdcss2

znajdziesz w repozytorium Medibuntu.

Źródła pakietów

Do poniższych kroków wymagane są Thinkpad Extras PPA oraz TLP-PPA, które konfiguruje się w terminalu w następujący sposób:

sudo add-apt-repository ppa:linrunner/thinkpad-extras
sudo add-apt-repository ppa:linrunner/tlp
sudo apt-get update

ThinkPad

Trackpoint (do 11.04)

Przewijanie środkowym przyciskiem TrackPointa najłatwiej skonfigurować za pomocą pakietu

  • tp-trackpoint-scroll (PPA)
sudo apt-get install tp-trackpoint-scroll

po czym należy ponownie zalogować się na konto użytkownika. Jeszcze więcej opcji ustawień znajdziesz na stronie Trackpoint.

Wskazówka: od Ubuntu 11.10 ten krok nie jest już potrzebny – funkcja przewijania jest aktywna już w standardowej instalacji.

Wyłączanie touchpada

W „System → Preferencje → Aplikacje startowe” dodaje się nowy wpis z poleceniem

synclient TouchPadOff=1

Od tej pory touchpad będzie wyłączany podczas logowania użytkownika.

Klawisze specjalne

Kombinacje klawiszy Fn

Domyślnie w Ubuntu działają następujące skróty klawiszowe:

  • Fn+F2 – blokada ekranu
  • Fn+F3 – wyświetlenie stanu naładowania akumulatora
  • Fn+F4 – Suspend to RAM (STR)
  • Fn+F5 – cykliczne przełączanie WLAN i Bluetooth
  • Fn+F7 – cykliczne przełączanie między wyświetlaczem wewnętrznym a zewnętrznym
  • Fn+F8 – włączanie/wyłączanie touchpada
  • Fn+F12 – Suspend to Disk (STD)

Wskazówka: w przypadku problemów z STR i STD pomaga diagnostyka pm-utils.

Dodatkowa funkcja:

  • Fn+F6 – włączanie/wyłączanie wewnętrznego UMTS / WWAN, zob. UMTS/WWAN.

Klawisze głośności nie wyświetlają OSD

W modelach ThinkPad do T60/X60/R52 włącznie po naciśnięciu klawiszy głośności nie jest wyświetlany ekran OSD (On-Screen-Display) (LP Bug 357673). W takim przypadku rozwiązaniem jest dodanie następującego wiersza do pliku /etc/rc.local (przed końcowym exit 0):

echo 0x00fc7fff > /sys/devices/platform/thinkpad_acpi/hotkey_mask

Aktywacja przez restart lub z wiersza poleceń:

sudo /etc/rc.local

Klawisz wyciszenia nie działa

Pomaga tu dodanie opcji rozruchowej w /etc/default/grub:

GRUB_CMDLINE_LINUX_DEFAULT="quiet splash acpi_osi=Linux"

a następnie

sudo update-grub

i restart.

Alternatywnie w Ubuntu 10.04 można także użyć jądra tp.

Ochrona dysku twardego (nie dotyczy serii L, SL, Edge ani X100e)

Ochronę dysku twardego konfiguruje się za pomocą pakietów

  • tp-smapi-dkms
  • hdapsd
sudo apt-get install tp-smapi-dkms
sudo apt-get install hdapsd

.

Uwaga: oba pakiety należy koniecznie instalować pojedynczo, jeden po drugim!

Test działania, usuwanie błędów i możliwości konfiguracji zostały szczegółowo opisane na stronie Festplattenschutz.

ThinkPad T420(s), T520, W520 i X220 (do 11.04)

Te modele wymagają nowszej wersji tp-smapi-dkms niż ta zawarta w repozytoriach Ubuntu do wersji 11.04 włącznie. Nową wersję 0.41 należy zatem pobrać i zainstalować ręcznie:

wget http://de.archive.ubuntu.com/ubuntu/pool/universe/t/tp-smapi/tp-smapi-dkms_0.41-1_all.deb
sudo dpkg -i tp-smapi-dkms_0.41-1_all.deb

UMTS / WWAN

Ubuntu obsługuje za pomocą Network Managera niemal wszystkie wewnętrzne karty bez dodatkowej instalacji ani konfiguracji. Obecnie wyjątki to:

Włączanie i wyłączanie WWAN za pomocą Fn+F6 (klawisz kamery; w Edge, L, X100e: F5) umożliwia pakiet

  • tp-wwwan-hotkey (PPA)
sudo apt-get install tp-wwan-hotkey

Grafika

Sterowniki producenta

W nowszych modelach ThinkPad można – zamiast domyślnie aktywnych po instalacji sterowników open source – zainstalować własnościowe sterowniki producenta za pomocą „System → Ustawienia systemu → Sterowniki sprzętowe”. Zwiększają one wydajność 3D i częściowo znacznie obniżają zużycie energii.

Obecnie jest to możliwe m.in. dla następujących modeli:

  • T61(p) z grafiką Nvidia
  • T400/500, R400/R500 z grafiką AMD
  • T410(s)/420(s)/510/520 i W510/520 z grafiką Nvidia
  • X100e z AMD HD3200 – niezbędne dla stabilnego systemu!
  • Edge z grafiką AMD

Dalsze informacje:

Switchable Graphics

Obsługa „Switchable” lub „Hybrid Graphics” w Linuksie nadal znajduje się w fazie rozwoju (zob. Ubuntu Wiki). Zaleca się wybranie żądanej karty w BIOS-ie:

  • „Integrated” – chipset Intel lub procesor Core i
  • „Discrete” – dedykowana karta graficzna AMD/ATI lub Nvidia

Uwaga: instalacja własnościowego sterownika fgrlx dla AMD/ATI sprawia, że funkcje 3D grafiki w chipsecie Intel stają się bezużyteczne (zobacz także ręczna deinstalacja).

Chipset Intel 855GM w Ubuntu 10.04 (tylko X40, R50e, R51)

Podczas instalacji i użytkowania Ubuntu 10.04 na ThinkPadach z Intel Extreme Graphics 2 należy uwzględnić kilka szczególnych kwestii, opisanych w artykule Chipset Intel 855GM.

Czytnik linii papilarnych

Niestety obsługa sterowników w Linuksie jest niepełna (wszystkie szczegóły w thinkwiki), dlatego oba projekty oprogramowania opisane w tym rozdziale obsługują wiele, ale bynajmniej nie wszystkie zamontowane czytniki. Do jednoznacznej identyfikacji czytnika przydatny jest podany poniżej identyfikator USB, który można uzyskać poleceniem

lsusb

może ustalić.

Thinkfinger

Obsługiwane czytniki:

  • 0483:2016 UPEK/Thomson

Instalacja jest opisana w ThinkFinger.

Fingerprint GUI (libfprint)

Obsługiwane czytniki:

  • 0483:2016 - UPEK/Thomson
  • 147e:2016 - UPEK TCRD4C
  • 147e:1000 - UPEK TCS4C
  • 08FF:2580 - Authentec AES2501

Należy zainstalować następujące pakiety z PPA fingerprint-gui:

  • fingerprint-gui
  • libbsapi
  • libfprint0
  • policykit-1-fingerprint-gui

Na stronie PPA znajduje się także instrukcja instalacji i deinstalacji.

Szczegóły techniczne znajdują się na stronie projektu oraz w Step-by-Step-Manual. Obsługa jest opisana w User Manual.

Nieobsługiwane modele

Dla czytnika zamontowanego w ThinkPadach R400/500, T400/500, W500/W700(ds), X200(s/t), X301 nie ma sterownika dla Linuksa:

  • 08ff:2810 - Authentec AES2810

Sterowanie wentylatorem

Do sterowania wentylatorem w Linuksie istnieje wiele możliwości. Tutaj przedstawiono tylko dwa najpopularniejsze programy dla Ubuntu.

Thinkfan

Thinkfan to proste oprogramowanie do sterowania wentylatorem, dostępne w repozytoriach Ubuntu. Instalacja i konfiguracja są opisane w artykule Thinkfan.

ThinkPad Fan Control

Thinkpad Fan Control to oprogramowanie do sterowania wentylatorem z graficznym interfejsem do ustawiania progów temperatury. Instalacja i konfiguracja są opisane w artykule Thinkpad Fan Control.

Napęd DVD

HL-DT-ST DVDRAM GU40N

W Ubuntu 10.04 amd64 Brasero 2.30.2 nagrywa z tym napędem uszkodzone płyty. Rozwiązaniem jest dodanie CDRTools PPA Brandona Snidera – zastępuje wodim programem cdrecord.

Oszczędzanie energii

TLP

Aby uzyskać pełną funkcjonalność TLP - oszczędzanie energii w Linuksie, należy zainstalować pakiety

  • tlp
  • tp-smapi-dkms
  • smartmontools
  • ethtool
  • powertop
sudo apt-get install --no-install-recommends tlp tp-smapi-dkms smartmontools ethtool powertop

Po (opcjonalnym) dostosowaniu ustawień TLP aktywuje się TLP poleceniem

sudo tlp start

lub po restarcie.

Dalsze pytania wyjaśnia TLP FAQ.

PCIe ASPM (od 11.10)

Od jądra 3.0 należy wymusić PCIe Active State Power Management za pomocą opcji rozruchowej, którą dodaje się do pliku /etc/default/grub:

 GRUB_CMDLINE_LINUX_DEFAULT="quiet splash pcie_aspm=force"

a następnie

sudo update-grub

i restart.

Uwaga: ta opcja może prowadzić do niestabilności systemu.

Undervolting

Procesory Intel

Na początek warto przeczytać artykuł Obniżanie napięcia procesora.

Do realizacji potrzebne jest jądro z łatką PHC. W Ubuntu 10.04 można zaoszczędzić sobie łatania i kompilowania, używając jądra tp. Do ustawiania wartości napięć przy starcie systemu nadaje się TLP.

Uwaga: procesory Intel Core i3/5/7, w tym Sandy Bridge, nie są obecnie obsługiwane przez łatkę PHC.

Procesory AMD

Dla procesorów AMD montowanych w serii Edge i w X100e zalecane jest narzędzie k10ctl, do którego instrukcja instalacji znajduje się tutaj. W przeciwieństwie do procesorów Intel nie jest do tego potrzebne specjalne jądro.

Linki

  • Ubuntuusers Wiki – obszerna wiki o Ubuntu z dobrze utrzymanymi instrukcjami
  • thinkwiki.org - to źródło informacji o Linuksie na ThinkPadzie (instrukcje niestety częściowo nieaktualne)

Do zrobienia ...

  • Obejścia problemów z dźwiękiem model=
  • Tablety
Z „http://www.thinkpad-wiki.org/Ubuntu_Schnelleinstieg”
Narzędzia osobiste
Think-Wiki