Szybki start z Ubuntu

Z ThinkPad-Wiki

Przejdź do: nawigacja, szukaj

Spis treści

Wprowadzenie

Ten poradnik ma służyć jako szybki start przy instalacji Ubuntu na ThinkPadach. Dlatego został celowo napisany bardzo zwięźle i w wielu miejscach odsyła w celu pogłębienia wiedzy do wiki serwisu ubuntuusers.de.

Instalacja

Wybór wersji Ubuntu

W tym artykule omówiono aktualne wersje Ubuntu od 10.04 do 11.04, których cechy szczególne zostały krótko podsumowane poniżej.

Ubuntu 10.04 LTS „Lucid Lynx”

  • wersja LTS („Long Term Support”), która będzie otrzymywać aktualizacje przez 3 lata, do kwietnia 2013 – następna wersja LTS (12.04) ukaże się w kwietniu 2012
  • odpowiednia dla użytkowników, którzy chcą pracować przez 2 lata bez zakłóceń związanych z aktualizacjami wersji i nie zależy im na najnowszych wersjach systemu i aplikacji
  • w przypadku bardzo nowych modeli ThinkPad może być konieczne użycie dostosowanego jądra (zob. tp-Kernel)

Ubuntu 10.10 „Maverick Meerkat”

  • będzie otrzymywać aktualizacje przez 18 miesięcy, do kwietnia 2012
  • w praktyce co 6 miesięcy należy przeprowadzić aktualizację wersji, aby mieć system objęty stałym wsparciem
  • odpowiednia dla użytkowników, którzy chcą stale używać najnowszych wersji systemu i aplikacji i mogą żyć z ryzykiem częstych aktualizacji wersji

Ubuntu 11.04 „Natty Narwhal”

  • wydanie ukaże się 28.04.2011 (instalacje beta zostaną automatycznie podniesione do wersji wydania w ramach aktualizacji)
  • będzie otrzymywać aktualizacje przez 18 miesięcy, do października 2012
  • pod względem jądra obsługuje również najnowsze modele ThinkPad
  • nowy domyślny pulpit Unity – GNOME 2.32 jest instalowany automatycznie i można go wybrać przy logowaniu
  • pozostałe cechy odpowiadają wersji 10.10

Architektura

Ubuntu jest dostępne w wersji 32-bitowej („i386”) i 64-bitowej („amd64”); wskazówki dotyczące wyboru znajdują się w sekcji Architektura 64-bitowa.

Pulpit

Ubuntu występuje w różnych wariantach, które różnią się domyślnie zainstalowanym środowiskiem graficznym:

  • Ubuntu
  • Kubuntu - pulpit KDE lub Plasma
  • Netbook Edition – pulpit oparty na GNOME, zoptymalizowany specjalnie pod rozdzielczość ekranów netbooków (1024x600) (od 11.04 wycofany, ponieważ Unity spełnia także wymagania netbooków)
  • Xubuntu - pulpit XFCE
  • Lubuntu – pulpit LXDE

Podstawa systemu – tzn. jądro, sterowniki i usługi – jest w dużej mierze taka sama we wszystkich wariantach -buntu. Xubuntu i Lubuntu, ale nie Netbook Edition, są szczególnie odpowiednie dla słabszego, starszego sprzętu ThinkPad z mniej niż 512 MB RAM.

Uwaga: dzięki identycznej podstawie systemu zmiana pulpitu nie wymaga ponownej instalacji. W każdej chwili można doinstalować kolejne środowiska (zob. artykuły wiki podlinkowane powyżej) lub ponownie je usunąć.

Nośniki instalacyjne

Zasadniczo dostępne są dwa warianty do pobrania:

  • Desktop CD – standard z graficznym instalatorem
  • Alternate CD – tekstowy instalator do przypadków specjalnych, takich jak system w pełni szyfrowany (zob. Instalacja Alternate)

ThinkPady bez napędu optycznego najłatwiej zainstalować z pamięci USB. Jej utworzenie z pobranego obrazu ISO opisują strony Live-USB i UNetbootin.

Wariant instalacji Wubi z powodu częstych problemów z rozruchem i związanych z tym trudności w ratowaniu systemu lub danych nie nadaje się do użytku produkcyjnego, a co najwyżej do krótkiego testowania.

Instalacja podstawowa

Samą procedurę instalacji, łącznie z konfiguracjami multi-boot, opisuje strona Installation.

Partycjonowanie

Podczas instalacji warto utworzyć oddzielne partycje dla systemu i danych użytkownika (zob. Podział na partycje); dzięki temu w razie ewentualnej ponownej instalacji systemu unika się utraty danych użytkownika.

Wcześniejsza kopia zapasowa danych na zewnętrznym nośniku jest mimo to obowiązkowa!

Poniższy podział może służyć jako punkt odniesienia:

  • System (/ = „root”): 12 GB
  • Swap: rozmiar RAM
  • Dane użytkownika (/home): pozostałe wolne miejsce

Uwaga dotycząca swap: jeśli nie ma być używany stan hibernacji, można wybrać mniejszy rozmiar swap. Przy wystarczającej ilości RAM można też całkowicie pominąć swap.

SSD

Jeśli chcesz zainstalować Ubuntu na dysku „Solid State Disk”, warto przeczytać stronę SSD.

Wspólny dostęp do danych Ubuntu - Windows

Omawiane tu wersje Ubuntu domyślnie bez problemu odczytują i zapisują partycje NTFS. Tworzenie osobnej partycji (FAT) do wymiany danych nie jest więc koniecznie potrzebne.

Ważne: nie jest możliwe przechowywanie danych użytkownika (/home) na partycji NTFS.

Szyfrowanie całego dysku

Konfiguracja w pełni szyfrowanego systemu jest przejrzyście opisana w sekcji Szyfrowanie systemu/Instalacja Alternate.

Po instalacji

Aktualizacja systemu

Przed wszystkimi dalszymi krokami konfiguracji należy zaktualizować system, albo przez „System -> Preferencje systemowe -> Menedżer aktualizacji”, albo w terminalu poleceniem

sudo apt-get update
sudo apt-get dist-upgrade 

zainstaluj wszystkie dostępne aktualizacje i uruchom system ponownie.

Flash Player, Java i inne

Adobe Flash Player, Javę i inne rzeczy potrzebne większości użytkowników instaluje się za pomocą pakietów

  • ubuntu-restricted-extras
  • ttf-mscorefonts-installer

albo za pomocą menedżera pakietów, albo z wiersza poleceń

sudo apt-get install ubuntu-restricted-extras ttf-mscorefonts-installer

Jeszcze więcej kodeków oraz pakiet niezbędny do odtwarzania szyfrowanych płyt DVD

  • libdvdcss2

znajdziesz w repozytorium Medibuntu.

Źródła pakietów

Do poniższych kroków wymagane są Thinkpad Extras PPA oraz TLP-PPA, które konfiguruje się w terminalu w następujący sposób:

sudo add-apt-repository ppa:linrunner/thinkpad-extras
sudo add-apt-repository ppa:linrunner/tlp
sudo apt-get update

ThinkPad

Trackpoint

Przewijanie środkowym przyciskiem TrackPointa najłatwiej skonfigurować za pomocą pakietu

  • tp-trackpoint-scroll (PPA)
sudo apt-get install tp-trackpoint-scroll

po czym należy ponownie zalogować się na konto użytkownika. Jeszcze więcej opcji ustawień znajdziesz na stronie Trackpoint.

Ochrona dysku twardego (nie dotyczy serii L, SL, Edge ani X100e)

Ochronę dysku twardego konfiguruje się za pomocą pakietów

  • tp-smapi-dkms
  • hdapsd
sudo apt-get install tp-smapi-dkms
sudo apt-get install hdapsd

.

Uwaga: oba pakiety należy koniecznie instalować pojedynczo, jeden po drugim!

Test działania, usuwanie błędów i możliwości konfiguracji zostały szczegółowo opisane na stronie Festplattenschutz.

UMTS / WWAN

Ubuntu obsługuje za pomocą Network Managera niemal wszystkie wewnętrzne karty bez dodatkowej instalacji ani konfiguracji. Obecnie wyjątki to:

Włączanie i wyłączanie WWAN za pomocą Fn+F6 (klawisz kamery; w Edge, L, X100e: F5) umożliwia pakiet

  • tp-wwwan-hotkey (PPA)
sudo apt-get install tp-wwan-hotkey

Grafika

Sterowniki producenta

W nowszych modelach ThinkPad zamiast domyślnie aktywnych po instalacji otwartych sterowników można zainstalować własnościowe sterowniki producenta przez „System -> Preferencje systemowe -> Sterowniki sprzętu”. Zwiększają one wydajność 3D i częściowo znacznie obniżają zużycie energii.

Obecnie jest to możliwe m.in. dla następujących modeli:

  • T61(p) z grafiką Nvidia
  • T400/500, R400/R500 z grafiką AMD
  • T410(s)/510 z grafiką Nvidia
  • X100e z AMD HD3200 – niezbędne dla stabilnego systemu!
  • Edge z grafiką AMD

Dalsze informacje:

Switchable Graphics

Obsługa „Switchable” lub „Hybrid Graphics” w Linuksie nadal znajduje się w fazie rozwoju (zob. Ubuntu Wiki). Zaleca się wybranie żądanej karty w BIOS-ie:

  • „Integrated” – chipset Intel lub procesor Core i
  • „Discrete” – dedykowana karta graficzna AMD/ATI lub Nvidia

Uwaga: instalacja własnościowego sterownika fgrlx dla AMD/ATI sprawia, że funkcje 3D grafiki w chipsecie Intel stają się bezużyteczne (zobacz także ręczna deinstalacja).

Chipset Intel 855GM w Ubuntu 10.04 (tylko X40, R50e, R51)

Podczas instalacji i użytkowania Ubuntu 10.04 na ThinkPadach z Intel Extreme Graphics 2 należy uwzględnić kilka szczególnych kwestii, opisanych w artykule Chipset Intel 855GM.

Dźwięk

Przyciski dźwięku nie wyświetlają OSD

W modelach ThinkPad do T60/X60/R52 włącznie naciśnięcie przycisków dźwięku nie powoduje wyświetlenia On Screen Display (OSD) (LP Bug 357673). Jeśli tak jest, rozwiązaniem jest dodanie następującej linii w /etc/rc.local (przed końcowym exit 0):

echo 0x00fc7fff > /sys/devices/platform/thinkpad_acpi/hotkey_mask

Aktywacja przez restart lub z wiersza poleceń:

sudo /etc/rc.local

Przycisk Mute nie działa

Pomaga tutaj dodanie opcji startowej acpi_osi=Linux w pliku /etc/default/grub:

GRUB_CMDLINE_LINUX_DEFAULT="quiet splash acpi_osi=Linux"

a następnie

sudo update-grub

i restart.

Alternatywnie można też użyć jądra tp.

Czytnik linii papilarnych

Niestety obsługa sterowników w Linuksie jest niepełna (wszystkie szczegóły w thinkwiki), dlatego oba projekty oprogramowania opisane w tym rozdziale obsługują wiele, ale bynajmniej nie wszystkie zamontowane czytniki. Do jednoznacznej identyfikacji czytnika przydatny jest podany poniżej identyfikator USB, który można uzyskać poleceniem

lsusb

może ustalić.

Thinkfinger

Obsługiwane czytniki:

  • 0483:2016 UPEK/Thomson

Instalacja jest opisana w ThinkFinger.

Fingerprint GUI (libfprint)

Obsługiwane czytniki:

  • 0483:2016 - UPEK/Thomson
  • 147e:2016 - UPEK TCRD4C
  • 147e:1000 - UPEK TCS4C
  • 08FF:2580 - Authentec AES2501

Należy zainstalować następujące pakiety z PPA fingerprint-gui:

  • fingerprint-gui
  • libbsapi
  • libfprint0
  • policykit-1-fingerprint-gui

Na stronie PPA znajduje się także instrukcja instalacji i deinstalacji.

Szczegóły techniczne znajdują się na stronie projektu oraz w Step-by-Step-Manual. Obsługa jest opisana w User Manual.

Nieobsługiwane modele

Dla czytnika zamontowanego w ThinkPadach R400/500, T400/500, W500/W700(ds), X200(s/t), X301 nie ma sterownika dla Linuksa:

  • 08ff:2810 - Authentec AES2810

Sterowanie wentylatorem

Do sterowania wentylatorem w Linuksie istnieje wiele możliwości. Tutaj przedstawiono tylko dwa najpopularniejsze programy dla Ubuntu.

Thinkfan

Thinkfan to proste oprogramowanie do sterowania wentylatorem, dostępne w repozytoriach Ubuntu. Instalacja i konfiguracja są opisane w artykule Thinkfan.

ThinkPad Fan Control

Thinkpad Fan Control to oprogramowanie do sterowania wentylatorem z graficznym interfejsem do ustawiania progów temperatury. Instalacja i konfiguracja są opisane w artykule Thinkpad Fan Control.

Oszczędzanie energii

TLP

Aby uzyskać pełną funkcjonalność TLP - oszczędzanie energii w Linuksie, należy zainstalować pakiety

  • tlp
  • tp-smapi-dkms
  • smartmontools
  • ethtool
  • powertop
sudo apt-get install --no-install-recommends tlp tp-smapi-dkms smartmontools ethtool powertop

Po (opcjonalnym) dostosowaniu ustawień TLP aktywuje się TLP poleceniem

sudo tlp start

lub po restarcie.

Dalsze pytania wyjaśnia TLP FAQ.

Undervolting

Procesory Intel

Na początek warto przeczytać artykuł Obniżanie napięcia procesora.

Do realizacji potrzebne jest jądro z łatką PHC. W Ubuntu 10.04 można zaoszczędzić sobie łatania i kompilowania, używając jądra tp. Do ustawiania wartości napięć przy starcie systemu nadaje się TLP.

Wskazówka: Procesory Intel Core i3/5/7 nie są obecnie obsługiwane przez łatkę PHC.

Procesory AMD

Dla procesorów AMD montowanych w serii Edge i w X100e zalecane jest narzędzie k10ctl, do którego instrukcja instalacji znajduje się tutaj. W przeciwieństwie do procesorów Intel nie jest do tego potrzebne specjalne jądro.

Linki

  • thinkwiki.org – to źródło informacji o Linuksie na ThinkPadzie (część instrukcji jest nieaktualna)

Do zrobienia ...

  • Klawisze Fn
  • Obejścia problemów z dźwiękiem model=
  • Wyłączenie touchpada
  • Tablety
Narzędzia osobiste
Think-Wiki