Szybki start z Archlinux

Z ThinkPad-Wiki

Wprowadzenie

Ta instrukcja ma służyć jako szybki start i przede wszystkim jako przegląd Archlinuksa na ThinkPadach. Ponieważ instalację Archlinuksa trzeba omówić znacznie dokładniej, w większości odsyłamy tylko do różnych poradników w różnych wiki o Archlinuksie. Głównie wyjaśniane są kwestie specyficzne dla ThinkPada. Angielskie ArchWiki, niemieckie ArchWiki.

Dlaczego Archlinux? Ideą Archlinuksa jest zasada KISS (Keep it simple, stupid), co oznacza, że stara się utrzymać wszystko możliwie prosto. Widać to na przykład po tym, że większość podstawowej konfiguracji Archlinuksa odbywa się w jednym pliku (bez dodatkowego GUI). W innych dystrybucjach te ustawienia są "rozproszone" po różnych plikach/katalogach. (Chodzi tu nie o ewentualne ustawienia Gnome/KDE, lecz raczej o sprawy podstawowe, takie jak moduły, demony itp.). Dlatego w Archlinuksie zaczyna się bez graficznego interfejsu i instaluje się od podstaw system bazowy, na którym powoli buduje się "swój" własny Archlinux, zawierający tylko to, czego naprawdę potrzeba. Pod wieloma względami przeczy to idei innych dystrybucji, które do każdego zadania od razu dołączają narzędzie.

Ponadto Archlinux jest dystrybucją typu rolling release, co oznacza, że jest zawsze aktualna i nie ma "numeru wersji"; zamiast tego regularnie oferowane są do pobrania "snapshoty" w postaci obrazów. Zaletą tego podejścia jest aktualność i stały dopływ wielu małych aktualizacji zamiast "ogromnej" aktualizacji co 6, 9, 12 czy 24 miesiące. Aktualność Archa jest bardzo dobra i w żadnym razie nie da się jej porównać z dystrybucjami rolling release opartymi na Debian Testing. Wielu określa Archlinux także mianem "bleeding edge".

Kolejnym ważnym systemem w Archlinuksie jest AUR (Archlinux User Repository), w którym użytkownicy udostępniają pliki PKGBUILD programów niedostępnych w oficjalnych źródłach. PKGBUILD to niejako instrukcja, jak za pomocą makepkg "wytworzyć" dany pakiet, a następnie go zainstalować. Dzięki temu można kompilować oficjalnie niewspierane oprogramowanie i utrzymywać je w aktualności (za pomocą narzędzi takich jak yaourt) bez potrzeby posiadania głębszej wiedzy. Wiąże się z tym jednak pewne ryzyko dla bezpieczeństwa, ponieważ nikt nie kontroluje jakości plików PKGBUILD, a trzeba polegać na komentarzach użytkowników (które zawsze należy koniecznie czytać, jeśli samemu nie potrafi się ocenić jakości PKGBUILD).

Archlinux ma jednak także negatywne aspekty: (jeszcze) nie ma podpisanych źródeł ani pakietów - trzeba więc ufać swojemu mirrorowi. To samo dotyczy PKGBUILD z AUR - tam każdy musi sam zdecydować, co instaluje, a czego nie; nie ma żadnej „oficjalnej” kontroli. Równie często Archlinux jest odbierany jako „zbyt bleeding edge”, czyli zbyt „aktualny” i „niestabilny”, co jednak najczęściej jest bezpodstawne - opiekunowie Archlinuksa zazwyczaj dbają o to, żeby wszystko działało „gładko”. Wielu użytkowników obawia się też perspektywy rozpoczynania bez jakiejkolwiek pomocy graficznej - tacy użytkownicy na pewno będą rozczarowani Archlinuksem, ponieważ wchodzi się w Linuksa „głębiej” niż przez samo „włóż płytę CD i kliknij Instaluj”.

Kto chce poznać dalsze różnice, może po prostu przeczytać oba artykuły wiki: Arch Compared to Other Distributions oraz Arch vs. Distribution X

Instalacja

Instalacja Archlinuksa jest bardziej złożona, ale też ciekawsza niż instalacja innych dystrybucji, ponieważ na początku instaluje się tylko absolutny system podstawowy (np. bez serwera X). Ponieważ kompletna instrukcja instalacji byłaby bardzo obszerna i trudna do utrzymania w aktualności, sensowniej jest odesłać do czterech istniejących już poradników:

Oficjalny poradnik instalacji Arch Linux

Poradnik dla początkujących

Official Arch Linux Install Guide

Beginners' Guide

Ponadto jest tu także literatura na ten temat. (Darmowe pobieranie)

Początkującym polecany jest niemieckojęzyczny poradnik dla początkujących, jednak należy go w każdym razie czytać selektywnie, gdyż wiele rzeczy jest nieaktualnych. Dotyczy to obecnie m.in. sekcji o Gnome (aktualne jest Gnome 3), HAL (jest przestarzały) oraz miejscami Fam (zastąpiony przez gamin). Zwykle artykuły angielskie są lepsze od niemieckich, ponieważ są po prostu aktualniejsze i bardziej szczegółowe, więc kto zna angielski, powinien zajrzeć do angielskiego ArchWiki.

Profesjonalistom również poleca się niemiecki lub angielski poradnik dla początkujących, ponieważ doskonale sprawdza się jako „lista kontrolna”, gdyż łatwo o czymś zapomnieć.